Hoever ga je als medium in het maken van een statement na de afgrijselijke gebeurtenis die plaatsvond? Twaalf mensen zijn om hun werk, hun passie en mening de mond gesnoerd. Afgrijselijk en heftig. Maar zoals altijd ook indrukwekkend om te zien hoe de wereld laat zien dat hiermee grenzen met een grote G worden overschreden. Dit is in alle opzichten onacceptabel. Wat verwachten wij van de media als zo’n tragedie zich voordoet? Een statement? Onafhankelijke verslaggeving? En hoever moeten zij daar in gaan?

Cartoons in beeld: wel of niet?

Veel media, wereldwijd, plaatsten vandaag cartoons van Charlie Hebdo. Immers, deze cartoons zijn de reden van hun dood. Negen covers van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo sierden de voorpagina van de Franse krant La Tribune. In andere Europese kranten werden weer andere cartoons van Charlie geplaatst of stond Charlie Hebdo groot op de voor- en achterpagina. Amerika is hier een stuk terughoudender in en daar is nogal wat kritiek op:

Dit de essentie van het nieuws. Dit is het hart van vrijheid van meningsuiting. Het is journalistiek! ‘Deze journalisten zijn gestorven voor die afbeeldingen.- professor journalistiek Jeff Jarvis

Lezers hoeven de spotprenten niet te zien om het nieuws te kunnen begrijpen, bepaalde de New York Times. “Het omschrijven van de desbetreffende cartoons biedt voldoende informatie voor de lezers om het nieuws te begrijpen,” stelde een woordvoerder. Tja, wat vind ik hiervan?

Statement voor de vrijheid van meningsuiting

Persvrijheid heb ik hoog in het vaandel staan, al vind ik dat media op het moment dat er zich een ramp, of een gruwelijkdaad voordoet, regelmatig beeld toont dat voor mij niet hoeft. Uit respect niet; zoals in het geval van de MH17, waar ik eerder al een blog aan heb gewijd. Of bijvoorbeeld toen Saddam Hoessein gepakt en omgelegd was en zijn bebloede, dode hoofd op alle voorpagina’s prijkte… Maar wat ik zeg, deze situatie is anders. Compleet anders. En de beelden die deze ochtend geplaatst zijn, zijn niet zozeer shockerend en daarom moeten ze geplaatst worden. Het zijn statements. Statements die staan voor het onrecht en de gruwel van de gebeurtenis. Een statement voor de vrijheid van meningsuiting. En ik denk dat media zichzelf in dit soort gevallen geen beperkingen moeten opleggen, ook niet in de Verenigde Staten. Het vrije woord moet altijd gehoord worden.

De wereld laat zich horen

Maar of dit statement nu wel of niet met een cartoon van Charlie Hebdo in de media verschijnt. De wereld staat achter het statement: duizenden in mensen door heel Europa en zelfs daarbuiten verzamelden zich om hun afschuw uit te spreken over de terreurdaad, hun respect te betonen aan de slachtoffers en duidelijk te maken dat dit niet kan. Iedereen moet vrij zijn om zijn mening te uiten. Franse en sociale media noemden het protest gisteren ‘beklemmend stil’. Overal waren bordjes met daarop de tekst ‘Je suis Charlie’te zien tijdens de herdenking en op de sociale kanalen. Een fotograaf plaatste een tattoo met deze tekst op zijn hand. En ook op de website van Charlie Hebdo staat enkel de tekst ‘Je Suis Charlie’ en inmiddels staat er ook een linkje naar een pdf-bestand met daarin op afzonderlijke pagina’s de inmiddels beroemde drie woorden in zeven talen. De wereld maakt een statement.

Je suis Charlie. Je étais Charlie.