Coopr spreekt met Ruba Zai over inclusieve communicatie rondom de ramadan

Blog
Interview
Ruba Zai
29-04-2021
Ramadan: het is een bijzondere maand voor moslims over de hele wereld. Hoewel veel niet-moslims deze maand associëren met vasten en het Suikerfeest, draait deze negende maand van de Islamitische kalender om nog veel meer: tolerantie, liefdadigheid, verbroedering en bezinning. De eenheid en saamhorigheid van de mensheid staan er centraal. Een mooie maand dus, lijkt ons zo. Toch horen we er niet heel veel over. Maar, verandering is zichtbaar vertelt Ruba Zai ons. Ruba, ook wel bekend als "Hijabhills” op Instagram, is een van de vele moslims in Nederland die meedoet aan de ramadan. Hoe is haar kijk op de ramadan en alle communicatie eromheen? We gingen met haar in gesprek.
"Ik vind het bijzonder om te zien dat toch steeds meer mensen en merken er bewust mee omgaan, vooral in hun communicatie. Veel meer merken zijn outspoken, zeker als je het vergelijkt met voorgaande jaren”, constateert Ruba dit jaar. Zo zijn er meer en meer merken die campagnes opzetten rondom de ramadan en hun Islamitische socialmediavolgers een fijne ramadan wensen. De Albert Heijn is een van die merken die Ruba waardeert. "Elke keer als ik binnenloop denk ik: wauw dit is echt gericht op mij. Er zijn gehele schappen ingericht met dingen die ik nodig heb tijdens de ramadan. Als ik mijn dadels zoek weet ik waar ze liggen. Die kleine dingen zijn heel belangrijk voor mij.” 

Het belang dat de moslimgemeenschap wordt betrokken en erkend, is groot volgens Ruba. Hoewel er dus een positieve verandering is ten opzichte van voorgaande jaren, constateert ze dat er in Nederland nog veel werk te doen is op het gebied van inclusiviteit. Merken zijn bijvoorbeeld terughoudend om zich uit te spreken op het gebied van inclusiviteit. Of ze zijn bang om campagnes en commercials op te zetten waarbij mensen uit verschillende sociale groepen zijn betrokken, in plaats van alleen hun gebruikelijke - vaak niet zo diverse - doelgroep. "Op sociale media ben ik allang niet meer de enige hoofddoekdragende Nederlandse vrouw die veel volgers heeft. Maar probeer maar eens om al die vrouwen op tv in een reclamespotje te krijgen. En zie dan maar eens of ze geen gezeik krijgen van kijkers die het vreselijk vinden om een moslima over een luchtig onderwerp op tv te zien”, vertelt Ruba in een interview met de Volkskrant. Pas als het duidelijk wordt dat het "aanslaat”, beseffen merken dat inclusiviteit wel degelijk van belang is, of dat nou voor het maatschappelijk belang of hun eigen belang is.
“Inclusiviteit hier bestaat nog niet zoals ik zou willen dat het bestaat. Nederland loopt best wel achter op dit gebied.”
Met het oog op social media vertelt Ruba dat mensen die normaliter niet gehoord zouden worden een stem krijgen. De laagdrempeligheid van social media zorgt ervoor dat de "gatekeepers” van traditionele media geen zeggenschap meer hebben over wie en wat er in de media circuleert. Iedereen (met een internetverbinding) heeft toegang tot Instagram, Twitter, TikTok en Facebook in Nederland - niet alleen de mensen die aan de knoppen draaien. Zo zijn er veel online creators kritisch over wat er wordt gezegd en geschreven in het Nederlandse medialandschap. De rol van merken hierin spelen mee. "Als je als merk geen gehoor geeft aan deze mensen hun stem, ze negeert of zelfs kwaad doet door bijvoorbeeld openlijk racistische uitlatingen te doen, dan heb je gewoon echt een probleem deze tijd”, zegt Ruba. 

Zelf is ze heel vocaal over inclusiviteit op haar platform. "Inclusiviteit hier bestaat nog niet zoals ik zou willen dat het bestaat. Nederland loopt best wel achter op dit gebied.” Door zich uit te spreken op onder andere Instagram probeert ze positief bij te dragen aan dit proces. En het werkt. Bij een gebrek aan representatie van moslimvrouwen in de mode-industrie besloot ze het heft in eigen handen te nemen en content te creëren voor vrouwen uit haar community. Met haar ruim 1,1 miljoen volgers vragen merken en media haar inmiddels regelmatig voor samenwerkingen. Maar ze werkt niet zomaar met iedereen samen. "Merken worden vaak gezien als onderdeel van onze levens. Zo zijn de merken die ik gebruik allemaal merken waarvan ik vind dat ze overeenkomen met mijn standpunten en ideologieën.” Coca-Cola is een van die merken die ze prijst om hun inclusieve communicatie en graag mee samenwerkt. "Het diner, de iftar, dat ik samen met Coca-Cola organiseerde om verschillende mensen te laten praten over de ramadan was echt heel bijzonder. Het waren open gesprekken waarbij iedereen echt betrokken was”, vertelt Ruba. "Op die manier worden mensen echt betrokken bij een merk”. Dat betrekken van moslims tijdens hun feestdagen is cruciaal volgens haar. 

Want, hoe kan je als merk de moslimgemeenschap bereiken zonder het henzelf te vragen of te leren kennen? 
"Door te praten met en te luisteren naar mensen uit de moslimgemeenschap kan er worden nagegaan waar er behoefte aan is, welke standpunten er zijn en op welke manier merken feestdagen, zoals het Suikerfeest, kunnen benaderen. Merken die bijvoorbeeld een campagne over ramadan starten zonder moslims zelf te connecten of te hebben gesproken is niet de oplossing”, aldus Ruba. "Praat niet over ons, maar met ons.” Dat is waar inclusiviteit uiteindelijk om gaat.