Hoe laat ik als spreker een verpletterende indruk achter?

Blog
Tips & Tricks
Jody Koehler
22-07-2021
Ben jij bekend met het Italiaanse woord sprezzatura? Een letterlijke vertaling is er niet echt, maar het kan geïnterpreteerd worden als ‘de schijn van moeiteloosheid’. De kunst iets ogenschijnlijk moeiteloos te doen. Wanneer je het woord hardop uitspreekt hoor je hoe geweldig het Italiaans alleen al klinkt… spret-sa-toe-ra
De term vindt z’n oorsprong in de 19e-eeuwse Italiaanse schilderkunst en is als kunstvorm vrij gecompliceerd, maar tegelijk ook heel elegant, sierlijk en speels. Ook in de mode komt sprezzatura terug, maar dan in een soort geoefende en zorgeloze nonchalance. Ook al heb je ruim 2 uur voor de spiegel gestaan om alles tiptop af te stemmen, op het moment dat je het huis verlaat lijkt het alsof het allemaal totaal geen moeite of aandacht gekost heeft. Zie hier de Italiaanse dandy.
  
Een verpletterende indruk
Regelmatig krijg ik tijdens media- of presentatietrainingen de vraag: hoe laat ik als spreker een verpletterende indruk achter? Of, hoe geef ik een vlotte en ongedwongen presentatie? Het eerlijke antwoord: dat hangt er echt van af. Om het antwoord te vinden moeten we ontrafelen wie jij bent. Ben je charmant? Kom je deskundig over? Ben je betrouwbaar? Als we het hebben over de drie manieren waarop retoriek, het spreken ten overstaan van een publiek, je kan overtuigen dan spreken we hier over ethos. Ook pathos en logos - daar in een volgend blog meer over - zijn belangrijk, maar het begint toch echt allemaal bij ethos.

Ethos gaat simpelweg over de spreker. En ja, het is de krachtigste van alle overtuigingsmiddelen. Het is niet wie je bent, maar wat het publiek denkt dat je bent. Het gaat om een prettige uitstraling, een intelligente indruk en geloofwaardigheid. Prachtige begrippen die, wanneer je deze weet uit te stralen, een bijzonder krachtig effect kunnen hebben. Hier meer van leren kan als woordvoerder, adviseur of presentator zeker geen kwaad. 
 
Aan de slag met ethos
Kun je jouw ethos dan wel verbeteren en vergroten? Een zeer terechte vraag en jazeker, dat kan. De vraag is natuurlijk of je in staat bent om hier echt mee aan de slag te gaan. De route is samenvattend vrij simpel: 1. wie ben je? 2. hoe kom je over? en 3. wat is het verschil tussen beiden? Dit levert vaak al interessante inzichten op. Wat zorgt voor afleiding en waar liggen jouw persoonlijke schatten?
"Een kleine imperfectie accentueert juist de volmaakte schoonheid van het geheel."
Een mooi begin van de zoektocht is natuurlijk de presentatie. De voordracht. Dit bestaat uit vele belangrijke bouwstenen, waaronder jouw stem; hoe gebruik je deze qua intonatie, volume, tempo of ar-ti-cu-latie? Het oogcontact; durf je contact te maken met het publiek? De mimiek; een glimlach vult het oogcontact aan en kan reflecteren wat je uit wil stralen. De lichaamstaal; straalt deze iets krachtigs uit of juist onzekerheid? De juiste woordkeuze valt ook niet te onderschatten én jazeker, ook kleding - van casual sneakers tot gekleurde armbandjes - speelt wel degelijk een rol. Immers, wat wil je in z’n totaliteit uitstralen? Dit alles valt te analyseren, te oefenen en / of te verbeteren. 

Sprezzatura
Streven we dan naar perfectie in de presentatie? Juist niet, want perfectie is ook ongeloofwaardig. Een kleine imperfectie accentueert juist de volmaakte schoonheid van het geheel. We streven naar een stap in de richting van ‘de kunst van nonchalance’. Alsof je gisteravond niet tot 01.00 uur ‘s nachts de presentatie nog aan het voorbereiden was. Van het schoonmaken van die casual sneakers tot het bedanken van alle aanwezigen bij jouw opkomst. Van die handbeweging bij slide 11 tot het gebruik van stiltes net voor het einde. Welnee, ben je mal. Natuurlijk laat je niet merken dat er een voorbereiding is geweest. Jouw aandacht voor detail en al die uren oefenen. Precies dat krijgt niemand te zien. En dat… dat is de kracht van sprezzatura.