Digital | Tips & Tricks
Wetten en regels voor influencers

Het klinkt zo simpel, werken met influencers, maar ook zij hebben zich te houden aan bepaalde (on)geschreven wetten en regelgevingen. Als je daar niet van op de hoogte bent kan het zijn dat je zowel als merk of als influencer (dat kan een blogger, vlogger of Instagrammer zijn) vroeg of laat in de problemen komt. Kijk maar naar het artikel dat het NRC gisteren publiceerde over reclame in vlogs. Naast auteursrechten zijn er ook duidelijke regels voor reclame-uitingen en sponsored posts op social media. Dit zijn geen nieuwe regels: deze zijn er al een tijdje. Deze regelgevingen worden in de gaten gehouden door de Stichting Reclame Code en het Commissariaat voor de Media. Maar hoe zit dat nou precies? In dit blog zet ik de basics op een rij.

Allereerst: wie houdt toezicht op regelgeving?

Toezicht door de Stichting Reclame Code
Om te beginnen heb je de Stichting Reclame Code (‘SRC’). De SRC is in het leven geroepen om ervoor te zorgen dat reclame verantwoord is, met als uiteindelijke doel de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van reclames te waarborgen. Sancties delen ze niet uit, maar de SRC heeft wel een zwarte lijst met merken die zich niet aan de (on)geschreven regels houden. Dit is overigens alleen op basis van klachten, ze zijn niet pro-actief in het zoeken van overtredingen.

Toezicht door Commissariaat voor de Media
Daarnaast bestaat er nog een vergelijkbaar commissariaat waar je mee te maken kunt krijgen: het Commissariaat voor de Media (‘CvdM’). Het CvdM houdt onder andere toezicht op de Mediawet, en dat betreft radio, televisie en videodiensten op aanvraag. Zij zorgen voor de bescherming van de onafhankelijkheid, kwaliteit en diversiteit van de informatievoorzieningen. Het verschil met de SRC is dat zij wél in staat zijn boetes uit te delen, alleen mogen ze dat op dit moment alleen nog maar op radio en TV en nog niet online.

Reclame in blogs of op social media

De Reclamecode Social Media bestaat sinds 1 januari 2014 en bevat een aantal regels over adverteren op social media, blogs en fora. Het gaat er hierbij om dat de adverteerder (bijvoorbeeld het merk of het bureau) aan de verspreider (de blogger of influencer) heeft gevraagd om tegen betaling of ander voordeel reclame te verspreiden. Bij ‘ander voordeel’ kun je denken aan een product dat een influencer heeft gekregen om te reviewen of om te gebruiken bij bijvoorbeeld een outfitpost. Het gaat er hierbij om dat te allen tijde duidelijk is dat het om reclame gaat. Het kan nog wel eens zijn dat niet duidelijk is of het om een product gaat dat ‘toevallig’ op de foto staat, of om reclame waar de blogger of influencer voor betaald heeft gekregen. In dat geval moet je volgens de Reclamecode Social Media duidelijk laten zien dat het reclame betreft. In een blog kun je dat bijvoorbeeld doen door in een zin duidelijk te maken wat de belangen zijn van deze post. Bijvoorbeeld: “Van merk X ontving ik product X.” of “Merk X heeft mij betaald voor een review van dit product.”

 

Iemand die dit structureel heel goed doet is bijvoorbeeld Cynthia van MissLipgloss. Onder elk review laat ze duidelijk weten of ze de producten gekregen heeft of niet.

kruidvat-misslipgloss

Voorbeeld van een zin waarin ze aangeeft dat het een gesponsord bericht is.

locht-misslipgloss

Voorbeeld van een zin waarin ze aangeeft dat het een eigen initiatief is.

Verantwoordelijkheid ligt niet bij influencers

Het merk (de adverteerder) is in dit geval verantwoordelijk voor naleving van de regels uit de Reclamecode Social Media! Dus niet de blogger of influencer, maar het merk moet duidelijk aangeven dat ze zich aan de wet- en regelgeving moeten houden. Zij zijn ervoor verantwoordelijk dat dit opgenomen wordt in een vlog of social mediapost.

Hoe zorg ik ervoor dat reclame op blogs en social media herkenbaar is?

De Reclame Code Social Media omschrijft een aantal voorbeelden van teksten en hashtags die je kunt gebruiken om te laten zien dat het product sponsored is of de post reclame bevat. Voor blogs gebruiken ze daarvoor voorbeelden als: “Ik ontving product X van merk X…”, “Merk X stuurde me product X” of “Dit bericht is mede mogelijk gemaakt door merk X”. Wanneer het aankomt op social media als Instagram, Facebook, Twitter en Snapchat kun je gebruik maken van hashtags. Zij definiëren daarvoor de volgende hashtags:

  • #spon (gesponsord)
  • #paid (betaald)
  • #sample (sample)
  • #adv (advertentie)
  • #prom (promoted)
Reclame in vlogs

Op dit moment vallen vlogs nog niet onder de Mediawet. Dat wil zeggen dat ze nog geen duidelijke regels hebben waar ze zich aan moeten houden. Een wijziging in de Europese regelgeving zal er binnenkort voor gaan zorgen dat CvdM hun toezicht mag uitbreiden met YouTube, waardoor het CvdM afspraken gaat maken met vloggers om sluikreclame in hun video’s te verbieden. Dat is hard nodig omdat vloggers een enorme invloed kunnen hebben op de kijkers van hun video’s. Veel van hun kijkers zijn nog erg jong (vaak 12 jaar of jonger), een ontzettend kwetsbare doelgroep waar je veel invloed op kunt uitoefenen. Reclame maken via een vlog is dus erg aantrekkelijk en effectief is maar de kijker kan ook sneller misleid worden. De nieuwe reclameregels gaan ervoor zorgen dat vloggers altijd moeten aangeven wanneer ze door een bedrijf zijn betaald om een video te maken en dat ze geen reclame maken voor kinderen tot 12 jaar. Vloggers moeten helder in de video benoemen dat ze zijn betaald voor het maken van een vlog. Een beetje hetzelfde als de richtlijnen die in de Kinder- en Jeugdreclamecode en Social Media Code van de SRC staan dus. Het verschil is wel dat bij overtreding van deze regelgeving wel degelijk een boete uitgedeeld kan worden door toezichthouders.

Hoe zorg ik ervoor dat reclame in vlogs herkenbaar is?
In een YouTubefilmpje moet in dat geval duidelijk benoemd worden dat het reclame is. Dat kun je doen door het te benoemen, bijvoorbeeld tijdens een unboxing video, of door het herkenbaar in beeld te plaatsen. Goed om te weten: ónder de video vernoemen, in de description, is niet voldoende. Als een Youtube-video wordt embed op een website is dat namelijk niet zichtbaar.
Ben duidelijk: is het reclame of privé

Het is een moeilijke kwestie: enerzijds wil je je sponsoring of reclame zo goed mogelijk afstemmen op de influencer, anderzijds betekent dit dat reclame soms niet helemaal overkomt als reclame maar als iets wat een influencer zelf graag wil delen. Zorg er daarom voor dat je goede afspraken met elkaar maakt over de vermelding ervan om verwarring onder volgers te voorkomen. Zo voorkom je dat sluikreclame niet goed wordt herkend door volgers, maar ook dat posts die influencers uit zichzelf plaatsen (uit eigen initiatief en niet betaald dus) per ongeluk als reclame wordt aangezien. Dat wil je als influencer natuurlijk ook weer niet hebben.

Een voorbeeld: deze post plaatste ik een tijdje terug bij de lancering van Zalon, een nieuwe personal styling service van Zalando. Geheel uit eigen beweging, gewoonweg omdat ik het een tof concept vind, maar toch werd er gedacht dat het een sponsored tweet was. Als dat zo was geweest had er natuurlijk een #ad of #spon bij moeten staan.

Conclusie
Zorg er dus voor dat bij een samenwerking met een influencer duidelijk is afgesproken op wat voor manier duidelijk wordt gemaakt dat het product gesponsord is. Het is natuurlijk aan jou om te beoordelen of de voordelen opwegen tegen de nadelen, maar het is belangrijk om deze regels in elk geval in je achterhoofd te houden. Je merkt dan niet alleen dat volgers het kunnen waarderen dat je open bent over samenwerkingen, maar ook dat het steeds beter geaccepteerd gaat worden onder influencers. Succes!
De inhoud van dit artikel is o.a. samengesteld op basis van informatie van Charlotte’s Law, juridisch advieskantoor voor de creatieve sector en ondernemers.
Laatste blogs
FacebookTwitterLinkedInWhatsApp

Gerelateerde berichten

%s

Om de gebruiksvriendelijkheid van onze website en diensten te optimaliseren maken wij gebruik van cookies.
Lees voor meer informatie ons privacystatement!